Nebraska quét Creighton 3-0: Kỷ lục 15.405 khán giả và thứ bóng chuyền không ai nhìn thấy

Tôi ngồi ở hàng ghế thứ mười một phía sau đường biên ngang Pinnacle Bank Arena, nơi có thể bao quát toàn bộ nhịp quay của khối chắn, và suốt set hai tôi không viết nổi chữ nào vào sổ. Nebraska đang bị cầm hòa 12-12 thì thứ bóng chuyền đúng nghĩa bắt đầu: bốn pha phát bóng ăn điểm liên tiếp, một chuỗi 11-3, và set hai khép lại ở tỷ số 25-15.

Phía trên tôi, bảng điện tử hiện dòng chữ 15.405. Đó là số khán giả đông nhất từ trước tới nay của chương trình bóng chuyền nữ Nebraska tại một nhà thi đấu trong nhà. Nó biến một trận đấu thường niên thành một sự kiện văn hóa.

Nebraska bước vào trận với vị trí số 1 toàn quốc và thành tích 8-0. Creighton, đối thủ cùng bang, đứng thứ 20 với thành tích 5-5 và vừa thua ba trận liên tiếp. Lịch sử đối đầu tuyệt đối nghiêng về phía Nebraska: 25-0. Đây là trận không tính điểm hội - Nebraska thuộc Big Ten, Creighton thuộc Big East - nên kết quả không ảnh hưởng trực tiếp tới thứ hạng hội của cả hai bên.

Nhìn vào bảng thống kê, sự áp đảo của Nebraska hiện ra bằng một thứ ngôn ngữ khô khan nhưng tàn nhẫn. Set một, Nebraska đạt hiệu suất tấn công .444. Creighton: -0.065, nghĩa là số lỗi tấn công nhiều hơn số điểm ăn được. Sang set hai, Creighton vẫn đứng ở mức .000. Với bóng chuyền, hiệu suất tấn công âm là dấu hiệu của một hệ thống tấn công đổ vỡ, chứ không phải một đêm thiếu may mắn.

Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, ta sẽ bỏ lỡ điều thú vị nhất. Trong bảy điểm đầu tiên, có sáu cầu thủ Nebraska khác nhau ghi điểm. Đó là dấu hiệu của một hàng tấn công phân tán, không phụ thuộc vào một mũi nhọn duy nhất. Quả bóng chỉ là diễn viên phụ; vở kịch thật sự nằm ở khoảng trống giữa hai hàng chắn. Trong set hai, bốn pha phát bóng ăn điểm trực tiếp xuất hiện đúng lúc Nebraska phá vỡ thế hòa 12-12 bằng chuỗi 11-3. Phát bóng ở đây vừa giành điểm, vừa phá nhịp đối phương.

Nebraska thắng bằng hai trụ cột: áp lực phát bóng và tấn công cân bằng. Áp lực phát bóng đẩy Creighton ra khỏi hệ thống, buộc đối phương tấn công trong tình trạng bất lợi. Tấn công cân bằng đảm bảo Nebraska không bao giờ rơi vào thế phụ thuộc vào một tay đập. Đây là thứ bóng chuyền không bóng - không ai nhìn vào người giữ bóng, mà nhìn vào những vị trí đang dịch chuyển để mở ra hoặc bịt kín khoảng trống.

Nhưng đây là chỗ tôi muốn dừng lại và phản biện chính mình. Một chiến thắng 3-0 (25-13, 25-15, 25-19) trước một đối thủ đang thua ba trận liên tiếp và có hiệu suất tấn công âm - đó là một kết quả ấn tượng, nhưng không phải một phát hiện chiến thuật. Nó xác nhận điều ai cũng biết: đội số 1 mạnh hơn đội số 20.

Thứ thực sự đáng nói nằm ngoài sân đấu, ở con số 15.405. Trong khi nội dung chuyên môn chỉ là một cuộc dạo chơi, khán đài lại kể một câu chuyện khác: bóng chuyền nữ đại học Mỹ đang trở thành một sản phẩm thương mại và văn hóa có sức hút thật. Việc Nebraska chọn Pinnacle Bank Arena - sân trung tâm thành phố, thay vì nhà thi đấu trong khuôn viên trường - là một chiến lược có chủ đích nhằm khai thác tối đa lượng người hâm mộ.

Và còn một điểm mù nữa. Chúng ta đang thiếu dữ liệu về chắn bóng, cứu bóng và đỡ phát bóng. Nếu không có chúng, kết luận "Nebraska thắng nhờ chắn bóng - phòng ngự" chỉ là suy đoán. Kết quả thì chắc chắn; cơ chế thì chưa. Với bóng chuyền, một đội có thể thắng bằng chắn bóng, bằng phòng ngự, bằng phát bóng, hoặc bằng việc đối phương tự bắn vào chân mình - và nhìn vào bảng điểm, bốn khả năng ấy giống hệt nhau.

Đêm ở Lincoln khiến tôi rời sân với một băn khoăn hơn là một kết luận. Nếu 15.405 người có thể ngồi kín một nhà thi đấu để xem một trận bóng chuyền nữ đại học vào một đêm thường niên, thì điều gì đang thực sự thay đổi - chất lượng của môn thể thao, hay cách chúng ta nhìn nó? Đêm Lincoln không thuộc về người ghi điểm, mà thuộc về kẻ khiến cả khán đài nhún nhảy.

Trận kế tiếp của Nebraska sẽ là thước đo. Nếu hàng tấn công cân bằng vẫn đứng vững khi đối đầu nặng ký hơn, thì 8-0 chưa nói lên điều gì ngoài một khởi đầu thuận lợi. Còn nếu một mũi nhọn bắt đầu chiếm phần lớn số lần tấn công, ta sẽ biết sự cân bằng hôm nay chỉ là hệ quả của một lịch thi đấu dễ thở.