Gloria Steinem và cuộc chiến vì quyền sinh sản: Từ lời kêu gọi đến làn sóng phản kháng

Mọi kết quả đều là một lời nói dối có chủ đích. Khi một nhà hoạt động lão thành như Gloria Steinem lên tiếng về quyền phá thai, bà không chỉ đang bảo vệ một lập trường; bà đang phơi bày một cuộc chiến văn hóa kéo dài nhiều thập kỷ. Câu chuyện bắt đầu không phải từ một phiên tòa hay một cuộc biểu tình, mà từ một nhận định đơn giản nhưng đầy sức nặng: phụ nữ không thể có bình đẳng nếu không kiểm soát được cơ thể của chính mình. Đây là một trận đấu không có tiếng còi kết thúc, nó chỉ có những câu hỏi đặt ra liên tục, và mỗi câu trả lời lại dẫn đến một cuộc chiến mới. Bối cảnh của cuộc chiến này không nằm trên sân đấu, mà nằm trong các hành lang chính trị nước Mỹ. Kể từ phán quyết lịch sử Roe v. Wade năm 2026, quyền phá thai của phụ nữ Mỹ đã trở thành mục tiêu tấn công không ngừng nghỉ từ phe bảo thủ. Nhưng không ai ngờ rằng, gần 50 năm sau, Tòa án Tối cao lại ra phán quyết lật đổ chính tiền lệ đó vào tháng 6 năm 2026. Sự kiện này không chỉ là một thay đổi pháp lý; nó là một cú sốc hệ thống, làm lộ ra những rạn nứt sâu sắc trong xã hội Mỹ. Các tiểu bang ngay lập tức chia thành hai phe: một bên thông qua luật cấm phá thai gần như tuyệt đối, bên kia tìm cách củng cố và mở rộng quyền tiếp cận dịch vụ này. Giữa bối cảnh đó, tiếng nói của Steinem, một người đã chứng kiến nhiều làn sóng đấu tranh, trở nên đặc biệt quan trọng. Steinem không chỉ dừng lại ở việc kêu gọi; bà phân tích cuộc chiến này như một trận đấu chiến thuật. Bà chỉ ra rằng phe bảo thủ, dẫn dắt bởi các tổ chức như Heritage Foundation, đã có một chiến lược dài hạn và bài bản. Họ không tấn công trực diện vào Roe v. Wade ngay lập tức, mà âm thầm thay đổi cơ cấu Tòa án Tối cao qua từng nhiệm kỳ tổng thống. Họ xây dựng một mạng lưới các tổ chức phi lợi nhuận, các viện nghiên cứu và các chính trị gia để tạo ra một hệ tư tưởng nhất quán. Trong khi đó, phe tiến bộ lại thường xuyên rơi vào thế phản ứng, chỉ hành động khi một đạo luật mới được đề xuất hoặc một vụ kiện được đưa ra. Sự khác biệt này, như Steinem nhấn mạnh, chính là điểm yếu chí mạng. Bà gọi đó là 'sự khác biệt giữa việc chơi phòng ngự và tấn công'. Dữ liệu trong cuộc chiến này không nằm ở điểm số hay tỷ lệ kiểm soát bóng, mà nằm ở tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của phụ nữ, số lượng ghế trong quốc hội, và số tiểu bang ban hành lệnh cấm. Theo Steinem, những con số này không chỉ phản ánh hiện trạng mà còn là công cụ để đo lường 'vùng phủ sóng' của phong trào. Một điểm sáng là tỷ lệ phụ nữ tham gia lực lượng lao động đã tăng đều đặn qua các thập kỷ, phản ánh một sự thay đổi văn hóa sâu sắc. Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, số lượng các tiểu bang siết chặt quyền phá thai cũng tăng vọt sau năm 2026. Steinem nhìn thấy một sự mâu thuẫn: trong khi phụ nữ ngày càng có vai trò lớn hơn trong nền kinh tế, thì quyền kiểm soát cơ thể của họ lại bị thu hẹp. Bà lập luận rằng đây không phải là một sự trùng hợp, mà là một phần của chiến lược nhằm duy trì trật tự gia đình truyền thống, nơi người phụ nữ bị ràng buộc bởi vai trò sinh sản. Điểm phản trực giác mà Steinem đưa ra là việc lật đổ Roe v. Wade không phải là một thất bại hoàn toàn, mà là một cú thức tỉnh. Trước năm 2026, nhiều người tiến bộ đã quá tự mãn, tin rằng quyền phá thai là một thành tựu không thể đảo ngược. Phán quyết của Tòa án Tối cao đã phá vỡ ảo tưởng đó, và nó đã tạo ra một làn sóng phản kháng mới. Các cuộc tuần hành, các chiến dịch gây quỹ và các nỗ lực vận động hành lang đã tăng vọt. Steinem gọi đây là 'một cú sốc cần thiết'. Bà tin rằng chỉ khi đối mặt với mất mát thực sự, người ta mới nhận ra giá trị của những gì mình đang có. Nhưng bà cũng cảnh báo rằng sự phản kháng cảm tính sẽ không đủ; nó cần phải được tổ chức thành một chiến lược dài hạn, giống như những gì phe bảo thủ đã làm. Bóng rổ không bao giờ kết thúc bằng tiếng còi, nó kết thúc bằng câu hỏi. Cuộc chiến vì quyền sinh sản của phụ nữ cũng vậy. Câu hỏi đặt ra không chỉ là liệu phụ nữ có thể tiếp cận dịch vụ phá thai hay không, mà là liệu một xã hội có thể thực sự bình đẳng khi một nửa dân số của nó không kiểm soát được cơ thể của chính mình. Gloria Steinem, ở tuổi 90, vẫn đang đặt ra câu hỏi đó. Bà không đưa ra một câu trả lời cuối cùng, mà chỉ ra rằng cuộc chiến này sẽ còn tiếp diễn. Điều quan trọng không phải là kết quả của một trận đấu, mà là cách bạn chuẩn bị cho trận đấu tiếp theo. Và trong cuộc chiến này, mỗi người phụ nữ, mỗi nhà hoạt động, mỗi chính trị gia đều là một phần của 'cỗ máy' tạo ra sự thay đổi. Câu hỏi duy nhất còn lại là: chúng ta sẽ chọn cách chơi phòng ngự hay tấn công?